Kraków - moje miasto

Witryna w budowie

Strona umieszczona na serwerze darmowych kont Friko.pl

BuiltWithNOF
Wawel - intro

Wiek XVIII

Od początku XVIII w. kontynuowano architekturę barokową, dochodząc do fazy schyłkowej. Reprezentantami byli: K. Bażanka (kościół Misjonarzy na Stradomiu 1719-1728, Pijarów 1714-1727, hełm Wieży Zegarowej w katedrze), F. Placidi (fasada kościoła Pijarów, kościoła Trynitarzy, kaplica Lipskich w katedrze). Wyróżnia się kościół Paulinów na Skałce (1733-1751, architekt A.G. Müntzer). Rzeźbę późnobarokową tworzył A. Frączkiewicz, a malarstwo S. Czechowicz i T. Kuntze. Sprowadzano także malarzy obcych do wykonania polichromii w kościołach: Pijarów ok. 1759 i Trynitarzy (F. Eckstein i J. Piltz). Udany import stanowi 5 obrazów ołtarzowych w nawie kościoła Mariackiego pędzla G. Pittoniego, pochodzących z lat 1740-1750.
Architekturę klasycystyczną reprezentują pałace Wodzickich przy Rynku Głównym i ul. Św. Jana (architekt F. Nax) oraz nowe gmachy uniwersyteckie: obserwatorium astronomiczne i Collegium Phisicum (projektant F. Radwański). W dziedzinie rzeźby zwraca uwagę klasycystyczny, monumentalny nagrobek biskupa K. Sołtyka w katedrze z 1789. Twórcami malarstwa krakowskiego 1. połowy XIX w. byli: M. Stachowicz (1768-1825) - ilustrator dziejów miasta (np. Przysięga Kościuszki na Rynku krakowskim), J. Brodowski (ok. 1780-1853) - rysownik zabytków architektury, W.K. Stattler (1800-1875) - reformator Szkoły Sztuk Pięknych, J.N. Głowacki (1802-1847) - pejzażysta, P. Michałowski (1800-1855) - najwybitniejszy polski romantyk. W rzeźbie wyróżniają się importy dłuta B. Thorvaldsena: replika Chrystusa kopenhaskiego i posąg Włodzimierza Potockiego w katedrze.

Obiekty sakralne

 

Kościół MB Śnieżnej i zespół klasztorny Dominikanek 'Na Grudku'

(ul. Mikołajska 21) Powstał w XVII w. na miejscu domu Wójta Alberta, nielojalnego poddanego Króla Władysława Łokietka.

 

 

 

Kościół Przemienienia Pańskiego i zespół klasztorny Pijarów

(ul. Pijarska 2/4) Późnobarokowy, wzniesiony w latach 1714-1727 przez Kaspra Bażankę, fasada wg proj. Francesca Placidiego, przebudowany w 1876 r. Bogate wyposażenie wnętrza, iluzjonistyczna polichromia sklepienia z 1759 r. Franciszka Ecksteina z Moraw, w ołtarzach obrazy sakralne z XVIII w. Szymona Czechowicza i Andrzeja Radwańskiego. W części Muzeum XX Czartoryskich.

 

 

 

Zespół klasztorny Misjonarzy i kościół Nawrócenia św. Pawła

(ul. Stradomska 6) Późnobarokowy kościół wybudowany w latach 1719-1728 przez Kacpra Bażankę. Piękna fasada w krakowskim stylu epoki reformacji. W ołtarzach obrazy z XVIII w. Tadeusza Kuntzego, Tadeusza Konicza i Łukasza Orłowskiego, polichromie z 1863 r. dzieło Izydora Jabłońskiego. W klasztornych krużgankach portret Króla Stefana Batorego z XVI w. malowany przez Marcina Koebera.

 

 

Kościół św. Stanisława

Zespół klasztorny Paulinów na Skałce i kościół św. Michała i Stanisława

(ul. Skałeczna 15) Ślady osadnictwa na wzgórzu sięgają młodszej epoki kamiennej. Od ok. 500 r. p.n.e. istniała w tym miejscu osada, a do XI w był tu ośrodek kultury Wiślan. Romańska świątynia wybudowana z XI w. przebudowana w XV w. w stylu gotyckim została rozebrana. W XVIII w. z inicjatywy Zakonu Paulinów wg proj. Antoniego Münza z Nysy i Antoniego Solariego powstała późnobarokowa świątynia. Trójnawowy Kościół z dwiema wieżami, fasadą z XVIII w. i dekoracją stiukową Wojciecha Rojowskiego. Wnętrze zaprojektowane przez Jana Jerzego Lehnerta z Opawy. Barokowy ołtarz z obrazem Św. Michała Archanioła z XVIII w. malowany przez Tadeusza Konicza, rokokowe organy wykonane przez Jakuba Weismanna, ambona figuralna wykonana przez Wojciecha Rojowskiego, konfesjonały z XVIII w. dzieła Andrzeja Woynowskiego. W kościele cenne pamiątki związane z kultem Św. Stanisława, ołtarz boczny z 1745 r. z obrazem świętego oraz pień i kamień zbroczone jego krwią. W podziemiach od 1880 r. Krypta Zasłużonych Polaków z polichromiami Józefa Mikulskiego z XIX w. W niej groby m.in. Jana Długosza, J. I. Kraszewskiego, Jacka Malczewskiego, Karola Szymanowskiego, Stanisława Wyspiańskiego, Adama Asnyka. Na dziedzińcu klasztornym cembrowana sadzawka z XVII w. zwana Kropielnica Polski, z późnobarokowym posągiem Św. Stanistawa z XVIII w. dziełem Daniela Hella, w czasach pogańskich składano tu ofiary. Żelazna, barokowa brama klasztorna z 1894 r. wykonana przez kowala Tomasza Góreckiego.

 

 

Obiekty świeckie

 

Kamienica Margrabska

(Rynek Główny 47) Późnobarokowa fasada z XVIII w. z popiersiem antycznego wojownika. W 1481 r. rodzina Salomonich podłączyła dom do miejskich wodociagów. Od XVII w. mieścił się tu Hotel Drezdeński.

 

 

 

Pałac Popielów

(ul. św. Jana 20) Dom Kołłątajowski. Powstał z przebudowy trzech gotyckich kamienic, przebudowany w 1744 r. na rezydencję opacką przez Franciszka Placidiego. Rokokowa fasada z kamiennym portalem.

 

 

 

Teatr im. Heleny Modrzejewskiej (Stary)

(ul. Jagiellońska 1/5) Powstał w 1799 r. z inicjatywy Jacka Kluszewskiego z połączenia kilku kamienic. Przebudowany przez Karola Kremera w 1843 r. W latach 1903 - 1906 fasady i wnętrza ozdobiono motywami secesejnymi wg proj. Tadeusza Stryjeńskiego i Franciszka Mączyńskiego. Njstarszy zachowany gmach teatralny w Polsce. Scena Narodowa i jeden z najwybitniejszych polskich teatrów.

 

 

[Home] [Historia] [Zabytki] [Wiek X-XII] [Wiek XIII-XIV] [Wiek XV] [Wiek XVI] [Wiek XVII] [Wiek XVIII] [Wiek XIX] [Wiek XX] [Tradycje] [Okolice] [Artykuły cz. I] [Artykuły cz. II] [Artykuły cz. III] [Galerie] [Kalendarz dziejów ..]