Kraków - moje miasto

Witryna w budowie

Strona umieszczona na serwerze darmowych kont Friko.pl

BuiltWithNOF
Wawel - intro

Wiek XVI

Wiek XVI jest złotym okresem dla sztuki Krakowa, zasadniczą rolę odgrywa mecenat artystyczny króla Zygmunta I Starego oraz wpływy włoskie, początkowo za pośrednictwem węgierskiego dworu Jagiellonów. W dziedzinie architektury i rzeźby są to wpływy toskańskie, obejmujące twórczość Franciszka zwanego Florentczykiem (autora renesansowej niszy nagrobka króla Jana I Olbrachta 1501-1502, współautora I fazy przebudowy zamku) oraz B. Berrecciego, który ukończył budowę zamku królewskiego (1516-1533).
Niektóre formy renesansowe zawierają jeszcze elementy gotyckie, np. portale zamkowe mistrza Benedykta, jednego z budowniczych zamku. Pełne formy renesansowe reprezentują liczne w kościołach krakowskich nagrobki w ramie architektonicznej z leżąca figurą zmarłego. Ich autorem jest m.in. J. Michałowicz z Urzędowa (kaplice i nagrobki biskupów Zebrzydowskiego i Padniewskiego w katedrze). Cechy manierystyczne wykazuje twórczość S. Gucciego (kaplica i nagrobek Stefana Batorego w katedrze, nagrobki Zygmunta II Augusta i Anny Jagiellonki w kaplicy Zygmuntowskiej, 1574-1575).
W architekturze miasta najważniejsza była przebudowa Sukiennic (1556-1560) z dodaniem attyki i renesansowych ganków przy bocznych elewacjach. Na wzór zamku królewskiego arkadowe dziedzińce otrzymują rezydencje przy ulicy Kanoniczej. Najlepszych przykładów malarstwa dostarcza twórczość S. Samostrzelnika, autora polichromii w klasztorze Cystersów w Mogile, będącego także wybitnym miniaturzystą i portrecistą (portret biskupa P. Tomickiego). W dziedzinie malarstwa miniaturowego wymienić trzeba Kodeks Baltazara Behema oraz Pontyfikał Erazma Ciołka. Znakomitym portrecistą królewskim był M. Kober, którego portret Stefana Batorego stanowi jedno z najlepszych dzieł malarstwa polskiego końca XVI w.

Obiekty sakralne

 

Kościół Bożego Ciała i zespół klasztorny Kanoników Laterańskich

(ul. Bożego Ciała 26) Zespół klasztorny Ojców Kanoników Regularnych Laterańskich (Bożociołków). Kościół parafialny miasta Kazimierza, fundowany ok. 1340 r. Trzynawowa gotycka bazylika, wieża-dzwonnica i kruchta z XVI w., barokowe kaplice. Wyposażenie barokowe z XVII-XVIII w., stalle z XVII w. wykonane przez snycerza Stefana. Ołtarz główny z 1637 r. z obrazami Tomasza Dolabelli z XVII w., późnobarokowa ambona z XVIII w., ołtarz w Kaplicy Zwiastowania z 1662 r. z obrazem mistrza Marcina. W prezbiterium zachowane średniowieczne witraże z XV w. Renesansowy ołtarz-mauzoleum z 1632 r. z relikwiami Błogosławionego Kanonika Stanisława Kazimierczyka. Klasztor z XVII w. z arkadowym dziedzińcem.

 

 

 

Kościół św. Piotra i Pawła

(ul. Grodzka 64) Jeden z najpiękniejszych kościołów w Krakowie. Budowę zainicjował Piotr Skarga przy wsparciu Zygmunta III Wazy. Pierwotnie jezuicki, wczesnobarokowy w stylu Wazów z lat 1597-1630, zbudowany na planie krzyża łacińskiego, wzorowany na rzymskiej świątyni II Gesu, projektowany przez Giovaniego de Rosis i Giovaniego Trevano. Po bokach kaplice w amfiladzie. W krypcie w srebrnej trumnie spoczywają szczątki Piotra Skargi Pawęskiego. We wnętrzu stiuki z lat 1619-33 wykonane przez Jana Chrzciciela Falconiego. Przed kościołem późnobarokowe posągi dwunastu apostołów z XVIII w. zaprojektowane przez Dawida Hella, kopuła z czterema posągami ewangelistów.

 

 

 

Synagoga i cmentarz R'emuh

(ul Szeroka 40) Stara Boźnica i Stary Cmentarz Żydowski R'emuh. Synagoga fundowana w 1553 r. dla uczczenia filozofa i przywódcy Gminy Żydowskiej Mosze Iserlessa, Rabina zwanego R'emuh zmarłego w 1572 r. Obok najstarszy w Polsce, otoczony murem Stary Cmentarz Żydowski R'emuh z XV - XVIII w. Pochowanych jest na nim ok. 10 000 Żydów. Renesansowe i barokowe nagrobki z symbolami: złożonych rąk - kapłanów, rytualnej misy - młodszych duchownych, korony mądrości - uczonych, sześcioramiennej gwiazdy Dawida - potomków rodu Judy. Grobowiec rodziny Isserlesów Auerbachów gdzie w 1572 r. pochowano rabina R'emuh.

 

 

 

Synagoga 'Wysoka'

(ul. Józefa 38) Boźnica Wysoka. Renesansowa, wybudowana w latach 1556 - 1563. Sala modlitewna na pierwszym piętrze została dobudowana do domu mieszkalnego. Późnorenesansowy rzeźbiony portal.

 

 

Obiekty świeckie

 

Pałac Pod Baranami

(Rynek Główny 27) Pałac Pod Barany. Powstał w XVI w. po połączeniu trzech gotyckich kamienic mieszczańskich z XIV/XV w., przebudowany w latach 1853 - 1860. Klasycystyczna fasada z 1860 r., nad drzwiami płaskorzeźba głów baranich, zachowane gotyckie sklepienia Krzyżowo - żebrowe z XV w. Klasycystyczny wystrój wnętrz. Mieszkali tu: w 1709 r. Carewicz Rosyjski Aleksiej, w 1809 r. Książę Józef Poniatowski, a w 1810 r. Król Sasaki Fryderyk August. W XIX/XX w. pałac był miejscem spotkań wyższych sfer Krakowa. Obecnie mieści się tu Krakowski Dom Kultury, a w podziemiach Kabaret Piwnica Pod Baranami.

 

 

 

Pałac Potockich

(Rynek Główny 20) Pałac Hermana z Raciborza, Jabłonowskich, Zbaraskich, Wodzickich. Wzniesiony w XVI/XV w., w XVIII przebudowany na klasycystyczną rezydencję magnacką. Bogato zdobiona wczesnoklasycystyczna fasada z 1773r. z alegorycznymi figurami. Sień i dziedziniec arkadowy, fryz Włodzimierza Tetmajera. Mieści się tu Niemiecki Instytut Goethego.

 

 

[Home] [Historia] [Zabytki] [Wiek X-XII] [Wiek XIII-XIV] [Wiek XV] [Wiek XVI] [Wiek XVII] [Wiek XVIII] [Wiek XIX] [Wiek XX] [Tradycje] [Okolice] [Artykuły cz. I] [Artykuły cz. II] [Artykuły cz. III] [Galerie] [Kalendarz dziejów ..]