Kraków - moje miasto

Witryna w budowie

Strona umieszczona na serwerze darmowych kont Friko.pl

BuiltWithNOF
Wawel - intro

Wiek XV

Wiek XV stanowi szczytową fazę rozwoju sztuki późnego średniowiecza, charakteryzuje go m.in. zagęszczenie zabudowy miejskiej i dalszy rozwój fortyfikacji z drugim zewnętrznym pierścieniem murów (od 1404), a także barbakanem. Powstała dzielnica uniwersytecka z Collegium Maius. W detalu architektonicznym pojawił się charakterystyczny typ portalu o wykroju uskokowym, zwany portalem długoszowskim. Kościoły otrzymały wspaniałe wyposażenie z szafiastymi nastawami ołtarzy, złożonymi z partii rzeźbionych i malowanych o konstrukcji poliptyku z ruchomymi skrzydłami.
W rzeźbie, prawie wyłącznie religijnej, ma miejsce idealizacja postaci, realizowana w tzw. stylu miękkim, a następnie w stylu pięknym o cechach gotyku międzynarodowego (Madonna z Krużlowej, Pietá z kościoła Św. Barbary z ok. 1410), w połowie stulecia pojawia się styl łamany (tryptyki Św. Trójcy z 1476 i Matki Boskiej Bolesnej z 1475-1480 z kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu).
Największe znaczenie dla rzeźby ma 20-letnia działalność W. Stwosza: ołtarz Zaśnięcia Matki Boskiej w kościele Mariackim (1477-1489), kamienny krucyfiks tamże oraz nagrobek króla Kazimierza IV Jagiellończyka w katedrze. Malarstwo ok. 1440 wykazuje cechy stylu łamanego, widoczne na malowanych temperą, często dwustronnych, kwaterach skrzydeł ołtarzowych: poliptyk dominikański (1465), poliptyk augustiański (1468), poliptyk olkuski (1485), poliptyk św. Jana Jałmużnika (1504), tryptyk bodzentyński (przed 1508). Polichromie ścienne są dobrze reprezentowane w klasztorze Franciszkanów, a także w kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu - dzieło malarzy ruskich z 1470. Najwybitniejszym osiągnięciem złotnictwa jest relikwiarz na głowę św. Stanisława (M. Marciniec 1504), a najwspanialszy haft zdobi ornat z 1504 fundacji wojewody P. Kmity (oba obiekty w skarbcu katedralnym).

Obiekty sakralne

 

Kościół św. Bernarda i zespół klasztorny Bernardynów

(pl. Bernardyński 2) Gotycki, zbudowany w 1454 r. z fundacji kardynała Zbigniewa Oleśnickiego, odbudowany po zniszczeniu w stylu barokowym w latach 1659-1680 przez Krzysztofa Mieroszewskiego. Bogate wyposażenie wnętrza, gotycki drewniany posąg Św Anny Samotrzeć z XV w. dzieło uczniów Wita Stwosza, obrazy z XVII w. dzieła Franciszka Lekszyckiego, malowidła Danse Macabre z XVII w., kaplica z relikwiami Św. Szymona z Lipnicy z XV w., zespół złoconych barokowych ołtarzy z lat 1758-61.

Zobacz artykuł p.t. “Golgota”.

Zobacz artykuł p.t. “Ukryta kopuła”.

 

 

Kościół św. Marka

Kościół św. Marka

(ul. Św. Marka 12) Gotycki Kościół zaliczany do najstarszych w Krakowie, fundowany przez Bolesława Wstydliwego. Prezbiterium z XIII w., korpus nawowy z XV/XVI w., wieża z 1617 r. Wnętrze przebudowane w XVI/XVII w. w stylu późnorenesansowym.

 

 

Obiekty świeckie

 

Dawne wiezienie św. Michała (budynek poklasztorny)

(ul. Poselska 3, Senacka 1/3) Zbudowany w XV w. dwór Kasztelana Jana Tęczyńskiego, przebudowany w XVII w. Były tu: łaźnie miejskie, rezydencja Opatów Benedyktyńskich oraz Klasztor Karmelitów Bosych, a od XIX w. austriacki sąd i więzienie. Obecnie mieści się tu Muzeum Archeologiczne i Geologiczne PAN.

 

 

 

Ratusz Kazimierski

(pl. Wolnica 1) Ratusz Miasta Kazimierza. Gotycki z 1414 r., zbudowany w miejscu wcześniejszego drewnianego, rozbudowany w XVI - XIX w. w stylu renesansowym z krenelażową attyką arkadową i wieżą strażniczą z hełmem z 1578 r. Rozbudowany w XIX w. przez Stefana Żoładaniego. Obecnie siedziba Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli.

 

 

Barbakan

Zespół fortyfikacji miejskich: Barbakan

(ul. Basztowa) Późnogotycki ceglano-kamienny bastion, zbudowany w latach 1498-1499 po zewnętrznej stronie murów obronnych. Okrągły fort artyleryjski zwieńczony 7 wieżyczkami obserwacyjnymi. W XV w. był połączony Szyją z Bramą Floriańską. Widoczne wpływy arabskiej architektury obronnej.

Barbakan

 

 

[Home] [Historia] [Zabytki] [Wiek X-XII] [Wiek XIII-XIV] [Wiek XV] [Wiek XVI] [Wiek XVII] [Wiek XVIII] [Wiek XIX] [Wiek XX] [Tradycje] [Okolice] [Artykuły cz. I] [Artykuły cz. II] [Artykuły cz. III] [Galerie] [Kalendarz dziejów ..]