Kraków - moje miasto

Witryna w budowie

Strona umieszczona na serwerze darmowych kont Friko.pl

BuiltWithNOF
Wawel - intro

Wiek XIX

Wielonurtową fazę historyzmu 2. połowy XIX w. w architekturze tworzyli: T. Pryliński (przebudowa Sukiennic 1875-1879), F. Księżarski (neogotycki gmach Collegium Novum 1887), J. Zawiejski (Teatr im J. Słowackiego 1893), T. Talowski (zabudowa mieszkalna ul. Retoryka), F. Pokutyński (gmach Towarzystwa Naukowego Krakowskiego 1864), M. Moraczewski (gmach Szkoły Sztuk Pięknych 1880), T. Stryjeński i W. Ekielski (Schronisko im. Aleksandra Lubomirskiego - obecnie Akademia Ekonomiczna 1890, Schronisko im. Helclów 1890).
W malarstwie największe znaczenie miała wielka indywidualność J. Matejki, dużą popularność zdobył akwarelista J. Kossak, a ponadto A. Kotsis, malarz scen chłopskich, oraz M. Gottlieb. Przełom XIX i XX w. przynosi reformę Szkoły Sztuk Pięknych i podniesienie jej rangi do Akademii z profesorami tej miary, co: J. Fałat, L. Wyczółkowski, J. Mehoffer, W. Weiss, F. Pautsch, W. Jarocki, K. Sichulski. Poza Akademią tworzyli: W. Tetmajer i W. Wojtkiewicz, rzeźbę uprawiali: K. Laszczka, L. Puget, X. Dunikowski.

Obiekty sakralne

Cmentarz Rakowicki

Cmentarz Rakowcki

Sprawę cmentarzy sfinalizowano w Krakowie dopiero po trzecim rozbiorze, zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem austriackim. Pod nowy cmentarz, zwany wówczas "powszechnym" lub "generalnym", wybrano grunt folwarku Bosackie położonego we wsi Prądnik Czerwony, a należącego do karmelitów bosych. Około 1800 r. zakupiono 10 morgów ziemi. Ogrodzenie i urządzenie nowej nekropolii zajęło blisko dwa lata, a koszty ponieśli mieszkańcy Krakowa, jednorazowo na ten cel opodatkowani. Pierwszą osobą pochowaną na nowym cmentarzu była dziwiętnastoletnia mieszczka krakowska, Apolonia z Lubowieckich Bursikowa, zmarła 15 stycznia 1803 r.

Zobacz artykuł p.t. “Nie pozostanie kamień na kamieniu”

Grób Matejki

 

 

Obiekty świeckie

 

Akademia Sztuk Pięknych

(pl. Jana Matejki 13) Najstarsza uczelnia artystyczna w Polsce, wybudowana w 1879 r. wg. projektu Macieja Moraczewskiego. Wewnątrza kolekcja odlewów dzieł sztuki antycznej oraz portretów i obrazów wybitnych malarzy polskich.

 

 

Collegium Novum

Collegium Novum

(ul. Gołębia 24) Neogotycki gmach zbudowany w latach 1883 - 87 wg projektu Feliksa Książarskiego, na miejscu dawnej bursy uniwersyteckiej Jerusalem z okresu średniowiecza fundowanej przez Jana Długosza. W Aulii Uniwersyteckiej portrety rektorów i obrazy o tematyce uczelnianej z XIX w. malowane przez Jana Matejkę, Leopolda Löefflera i Maksymiliana Piotrowskiego. Obecnie siedziba Rektoratu Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Collegium Novum

 

 

 

Muzeum Czartoryskich

(ul. św. Jana 17) Pałac Czrtoryskich. Zbudowany w XIX w. Siedziba Muzeum założonego przez Księżną Izabellę Czrtoryską w XVII w. w Puławach, przeniesionego do Krakowa w 1876 r. Jedno z najstarszych muzeów w Europie z kolekcją malarstwa. Najcenniejsze obrazy w zbiorach: Dama z Łasiczką Leonarda Da Vinci i Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem - Rembrandta.

 

 

Planty

Planty krakowskie

Planty, zieleńce publiczne, zakładane m.in. na miejscu wyburzonych starych murów, fortyfikacji, zniwelowanych wałów obronnych, zasypanych fos i dawnych koryt rzecznych.

Najbardziej znane w Polsce są planty krakowskie, powstałe w latach 1820 - 1830, po usunięciu fortyfikacji miejskich na wniosek senatora F. Straszewskiego i profesora F. Radwańskiego. Ich obwód liczy 4 km, powierzchnia ponad 20 ha. Należą do największych w Europie. Planty krakowskie są osobliwością w skali europejskiej.

Planty

Planty

 

 

Teatr Słowackiego

Teatr im. Juliusza Słowackiego

(pl. Św. Ducha 1) Teatr Dramatyczny, Teatr Miejski. Eklektyczny z lat 1891 - 1893, zaprojektowany przez Jana Zawiejskiego wg wzoru Wielkiej Opery Paryskiej Charlesa Garniera, na fasadzie alegoryczne figury. We wnętrzu malowana kurtyna Henryka Siemiradzkiego z 1892 - 1894. Na ścianach garderoby Ludwika Solskiego młodopolscy artyści utrwalili swe wizyty.

Teatr Słowackiego

 

 

[Home] [Historia] [Zabytki] [Wiek X-XII] [Wiek XIII-XIV] [Wiek XV] [Wiek XVI] [Wiek XVII] [Wiek XVIII] [Wiek XIX] [Wiek XX] [Tradycje] [Okolice] [Artykuły cz. I] [Artykuły cz. II] [Artykuły cz. III] [Galerie] [Kalendarz dziejów ..]